Co zrobić z majątkiem, gdy nie ma sukcesorów?

To jest pytanie, które pojawia się w prywatnych rozmowach coraz częściej, mimo iż w dyskusji publicznej praktycznie nie istnieje. Co zrobisz z firmą i majątkiem, jeśli nie masz dzieci, albo nie chcą przejąć Twojego biznesu lub gdy już dawno wybrały własną drogę?

Klasyczne narzędzia sukcesji zakładają przekazanie aktywów komuś bliskiemu. Ale coraz więcej przedsiębiorców zadaje sobie inne pytanie: co zrobić, aby to co zbudowali żyło dalej, nawet jeżeli ich już nie będzie? Fundacja non-profit, fundusz filantropijny realizujący misję fundatora, zapis testamentowy na rzecz organizacji społecznej – to sposoby, aby wartości właściciela, twórcy majątku przetrwały po jego odejściu.

Chuck Feeney, współwłaściciel sieci Duty Free Shoppers, jest chyba najbardziej znanym przykładem tej logiki. Za swojego życia przekazał ponad 8 miliardów dolarów na działalność społeczną. Jego decyzja o zamknięciu The Atlantic Philanthropies po 38 latach działalności była częścią strategii. Feeney podkreślał, że żadna inna forma zarządzania majątkiem nie daje tak głębokiego poczucia spełnienia, jak obserwowanie efektów swojej działalności filantropijnej.

Niewielu z przedsiębiorców będzie miało do dyspozycji takie środki, ale ta logika ma zastosowanie przy majątku o każdej skali.

Co warto uwzględnić w planowaniu

Zapis testamentowy to najprostsze narzędzie i jedno z najbardziej niedocenianych. Nie stanowi obciążenia finansowego na dziś, choć wymaga zaplanowania i kilku decyzji. Na przykład organizacja, którą chcesz uposażyć, powinna wiedzieć, że została uwzględniona w testamencie, bo to pozwoli jej zaplanować. Niespodziewana darowizna na którą instytucjonalnie nie jest gotowa, może być dla niej większym problemem niż korzyść którą z tego osiągnie.

Fundacja non-profit tworzona z konkretną datą zakończenia działalności (ang. spend down) to opcja dla tych, którzy chcą przeznaczyć część swojego majątek na określony cel społeczny i zobaczyć efekty działalności za życia. Feeney mówił, że to właśnie możliwość obserwowania rezultatów, zmiany która zachodziła na jego oczach, było dla niego najbardziej satysfakcjonujące.

Fundusz filantropijny to z kolei dobre rozwiązanie dla tych, którzy chcą działać systematycznie, ale nie chcą budować własnych struktur i nimi zarządzać. Można go zasilić jednorazowo lub regularnie, można włączyć w jego działalność rodzinę, można nadać mu wybraną przez siebie nazwę. Takie fundusze, choć nie tworzą instytucji, to mogą być bardzo sprawną formą zorganizowania rodzinnej działalności społecznej.

Każde z tych narzędzi i struktur wymaga przemyślenia i zaangażowania. Kancelarie sukcesyjne, mogą być w tym procesie dużym wsparciem dla swoich klientów, jeżeli będą potrafiły włączyć perspektywę filantropii do swojej praktyki. Staną się partnerami w rozmowie o wartościach, przyszłości, dziedzictwie. To inna jakość relacji i inna jakość usługi.